meta data voor deze pagina
  •  

Verschillen

Dit geeft de verschillen weer tussen de geselecteerde revisie en de huidige revisie van de pagina.

Link naar deze vergelijking

wiki:duurzaam_inkopen_van_kantoorartikelen_1.5 [2015/02/16 15:25] (huidige)
webmaster aangemaakt
Regel 1: Regel 1:
 +====== Duurzaam inkopen van Kantoorartikelen ======
 +Criteria document Duurzaam inkopen van Kantoorartikelen. Huidige versie 1.5.
 +\\
 +Dit criteriadocument voor het duurzaam inkopen van Kantoorartikelen is opgesteld in opdracht van het Ministerie van Infrastructuur en Milieu. ​
 +\\  ​
 +Criteria voor duurzaam inkopen van Kantoorartikelen
 +Versie: 1.5 
 +Datum: oktober 2011
  
 +==== 1.1 Afbakening van de productgroep ====
 +
 +De productgroep Kantoorartikelen omvat opberg- en archiveringsmiddelen,​ etiketten,​zelfklevende memoblokjes en schrijfgerei.
 +De selectie van kantoorartikelen waarvoor criteria zijn opgesteld, is gebaseerd op een overzicht van meest verkochte artikelen van de organisatie Quantore (distributeur van Kantoorartikelen aan de kantoorvakhandel). Er is besloten nog geen aparte criteria op te stellen voor schrijfblokken. De duurzaamheidsaspecten van schrijfblokken richten zich namelijk vooral op hoe het papier toegepast wordt. Voor papier is echter een aparte productgroep opgesteld, waarvan de criteria in de loop van dit jaar worden herzien. Na deze herziening wordt onderzocht op welke manier de criteria voor schrijfblokken invulling kunnen krijgen.
 +Tijdens de voorbereidende fase van dit document is door stakeholders gesuggereerd om de scope van deze productgroep uit te bereiden, en om criteria op te stellen voor bijvoorbeeld nietmachines en computerbenodigdheden. Gezien de huidige beperkte omvang van de inkoop
 +van deze producten - op basis van de gegevens van Quantore - is hier vooralsnog van afgezien. Om het de aanbestedende dienst gemakkelijker te maken wordt een selectie van CPV-codes gegeven die van toepassing kunnen zijn op deze productgroep. Deze selectie is niet uitputtend of compleet. Het blijft de verantwoordelijkheid van de aanbestedende dienst om zelf de juiste set van CPV-codes te verzamelen, aansluitend bij de betreffende aanbesteding. De volgende CPV-codes zijn op deze productgroep van toepassing:
 +  * 30192000-1 Kantoorbenodigdheden.
 +  * 30199500-5 Archiefdozen,​ brievenbakjes,​ voorraaddozen en soortgelijke artikelen.
 +
 +==== 1.2 Status en relatie tot vernieuwing Duurzaam Inkopen ====
 +Dit document is in oktober 2011 voor het laatst gewijzigd. Zie bijlage 1 voor een toelichting op de wijzigingen.
 +In juni 2011 heeft de staatssecretaris van Infrastructuur en Milieu positief gereageerd op een advies van VNO-NCW, MKB-Nederland,​ MVO-Nederland,​ De Groene Zaak en NEVI met aanbevelingen voor duurzaam inkopen. Op enkele punten komt dit document al tegemoet aan de aanbevelingen,​ voor andere voorstellen wordt bekeken op welke wijze deze kunnen worden verwerkt. Om optimaal duurzaam in te kopen is daarom het dringend advies om naast dit document kennis te nemen van de voor inkopers relevante aanbevelingen zoals zijn gebundeld op de website van PIANOo. Het gaat onder meer om het meenemen van duurzaamheid in het hele inkoopproces en het in dialoog treden met de markt. Bij deze aanbevelingen worden in de loop van de tijd meer concrete handvatten geplaatst. Ook het verwerken van de aanbevelingen in de criteriadocumenten wordt ter hand genomen. Op de website van AgentschapNL staat de planning voor de aanpassing van de criteriadocumenten.
 +
 +===== 2 Markt en duurzaamheid =====
 +
 +In dit hoofdstuk vindt u de inhoudelijke afwegingen die geleid hebben tot de set van criteria voor Kantoorartikelen.n.
 +\\
 +==== 2.1 Marktontwikkelingen ====
 +
 +Overheden en bedrijven kopen hun kantoorartikelen doorgaans niet rechtstreeks bij de producenten van kantoorartikelen,​ maar via distributeurs die een ‘totaalpakket’ van kantoorartikelen kunnen leveren. Deze distributeurs beschikken over een wijd verspreid netwerk van binnen- en buitenlandse leveranciers. In Nederland wordt de markt beheerst door een klein aantal grote (internationale) distributeurs.
 +Er zijn geen cijfers bekend over het totale inkoopvolume van kantoorartikelen van de overheid. Wel staat vast dat de overheid als afnemer binnen de markt van kantoorartikelen een speler van formaat is.
 +\\
 +Keurmerken
 +In Nederland zijn door SMK (Stichting Milieukeur) milieucriteria opgesteld voor ordners en ringbanden, etiketten en schrijfgerei. De ontwikkeling van deze criteria is afgestemd met de criteria van het Duitse milieukeurmerk ‘Blaue Engel’ en die van het Scandinavische milieukeurmerk ‘Nordic Swan’. De marktbelangstelling voor het aanvragen van het milieukeurcertificaat is gering, waardoor slechts een beperkt aantal kantoorartikelen met het milieukeurcertificaat beschikbaar is.\\
 +
 +==== 2.2 Duurzaamheidsaspecten ====
 +
 +=== 2.2.1 Opberg- en archiveringsmiddelen ===
 +
 +De belangrijkste opberg- en archiveringsmiddelen zijn ordners en ringbanden. Dit zijn mappen, geschikt voor het opbergen van documentatie,​ bestaande uit een stevige kaft en voorzien van een hersluitbaar mechaniek. Ordners bestaan grotendeels uit kartonnen kaften met een papieren, papierlaminaat of kunststof afwerklaag. De kaften van ringbanden worden gemaakt van karton en/of kunststof, waarbij een kunststof kaft vaak bestaat uit een hoes van kunststof waarin losse stukken karton, eventueel verlijmd met de kunststof, zijn geplaatst. Dit wordt een gelaste kaft genoemd. Kunststoffen die in de afdeklaag van de kaft van ordners en ringbanden worden toegepast zijn polyvinylchloride (PVC) en polypropyleen (PP). Als alternatief voor de gangbare ringband en ordner zijn er ook stevige kunststof mappen (boxen) zonder ringen op de markt. Hierin kan bijna net zoveel worden bewaard als in een ordner. Daarnaast worden als opberg- en archiveringsmiddelen insteekmappen en mappen zonder hersluitbaar mechaniek, archiefdozen en hangmappen gebruikt. \\
 +**PVC** \\
 +Bij de productie van opberg- en archiveringsmiddelen wordt in sommige gevallen polyvinylchloride (PVC) gebruikt. Het beleid t.a.v. PVC is gericht op het zo veel mogelijk terugdringen van het gebruik van PVC wanneer er geen mogelijkheden tot hergebruik en recycling bestaan. Omdat er voor PVC kantoorartikelen geen inzamel- en recyclingssysteem bestaat (en het niet in de lijn der verwachting ligt dat er binnenkort een dergelijk systeem zal worden opgezet) en er veel alternatieven zijn voor het gebruik van PVC, zal de overheid geen PVC kantoorartikelen inkopen. Mocht een dergelijk systeem in de toekomst worden opgezet, dan kan dat aanleiding zijn de criteria op dit punt te herzien. \\
 +**R-zinnen** \\
 +Bij de productie van opberg- en archiveringsmiddelen kunnen stoffen gebruikt worden die schadelijk zijn voor milieu en gezondheid. In de criteria wordt het gebruik hiervan ingeperkt door het verbieden van toegepaste stoffen die zijn geclassificeerd met bepaalde ‘R-zinnen’ (de R staat voor Risk, ook wel waarschuwingszinnen genoemd). R-zinnen zeggen welke eigenschappen van deze stof intrinsiek gevaar voor mens en milieu opleveren. R-zinnen worden in de hele Europese Unie gebruikt op basis van de Europese richtlijn 99/45/EG betreffende de indeling, de verpakking en het kenmerken van gevaarlijke stoffen. Een overzicht van de R-zinnen is te vinden in Bijlage 2 van dit document. \\
 +**Zware Metalen** \\
 +In kleurstoffen,​ inkten en pigmenten kunnen milieuschadelijke zware metalen voorkomen. Daarom is een eis geformuleerd om het gebruik van zware metalen in deze stoffen te beperken. Het gaat om de zware metalen arseen, chroom (VI), lood, zink en koper. \\
 +**Lijmen** \\
 +In lijmen komen vaak vluchtige organische stoffen (VOS) voor. Emissies van vluchtige organische stoffen zijn schadelijk voor mens en milieu. Daarom is een criterium opgesteld dat de hoeveelheid VOS in lijmen in de opberg- en archiveringsmiddelen (exclusief eventueel etiket) begrenst tot maximaal 1%. \\
 +**Inzet secundaire grondstoffen** \\
 +De inzet van secundaire grondstoffen is mogelijk. Hierbij gaat het vooral om de toepassing van vezelmateriaal uit gerecycled papier en karton. Dit levert milieuwinst op in termen van emissies naar water en lucht en energiegebruik. Daarom is een criterium opgenomen dat voorschrijft dat het toegepaste papier en karton in opberg- en archiveringsmiddelen voor minimaal 90% uit gerecyclede papiervezels dient te bestaan. \\
 +**EDTA, DTPA, APEO** \\
 +De complexvormers EDTA (Ethyleendiaminetetra-acetaat),​ DTPA (Diethyleentriaminepenta-acetaat) en APEO (Alkylfenolethoxylaten) kunnen ingezet worden bij de ontinkting van oud papier en karton. EDTA en DTPA kunnen niet goed verwijderd worden in een communale rioolwaterzuiveringsinstallatie. Wanneer emissies van EDTA en DTPA naar het oppervlaktewater plaatsvinden,​ kunnen deze stoffen de natuurlijke balans van essentiële elementen in het water verstoren. APEO zijn slecht afbreekbare en hormoonontregelende stoffen. Hormoonontregelende eigenschappen van stoffen komen (nog) niet terug in R-zinnen. Om deze reden is een aparte eis geformuleerd voor het uitsluiten van deze stoffen. \\
 +**Glyoxal** \\
 +De toepassing van de zeer waarschijnlijk voor mens en milieu schadelijke stof glyoxal in coatings, om papier en karton in opberg- en archiveringsmiddelen waterbestendiger te maken blijkt niet noodzakelijk. In Nederland wordt glyoxal niet gebruikt voor het watervast maken van papier of karton. Glyoxal kan ook afkomstig zijn van het oude papier dat ingezet wordt bij de productie van karton of kringlooppapier. Er is een aparte eis geformuleerd voor het uitsluiten van glyoxal als toevoeging in het product. \\
 +**Bleking van papiervezels** \\
 +Voor de bleking van de papiervezels mag geen elementair chloor (chloorgas) gebruikt worden. Chloorarme bleking (ECF) is wel toegestaan. Emissies naar water en lucht worden hiermee beperkt. \\
 +**Overige milieuaspecten van opberg- en archiveringsmiddelen** \\
 +Er worden op dit moment geen aanknopingsmogelijkheden gezien om gescheiden inzameling en recycling van opberg- en archiveringsmiddelen te stimuleren. Daarnaast is het de vraag hoeveel milieuwinst dit zou opleveren. Criteria voor duurzaam inkopen van Kantoorartikelen versie 1.5
 +Datum publicatie: oktober 2011
 +4
 +Er is in de voorbereidende fase tevens onderzocht in hoeverre ringbanden voor minstens 10% uit gerecyclede kunststof kunnen bestaan. Qua uiterlijk en samenstelling (functionaliteit) van de ringbanden bleek dit niet haalbaar. \\
 +Ook is onderzocht in hoeverre criteria konden worden gesteld aan het sluitmechaniek van ordners en ringbanden. Gezien de beperkte milieu-impact en het streven om de hoeveelheid criteria beperkt te houden is besloten criteria voor sluitmechanieken niet in dit document op te nemen. \\
 +=== 2.2.2 Etiketten en zelfklevende memoblokjes ===
 +
 +Etiketten worden gebruikt om een bepaald product of materiaal van informatie te voorzien. De etiketten worden altijd op een drager geleverd, meestal siliconenpapier (houtvrij papier met een siliconenlaagje). Zelfklevende papieren etiketten worden onder meer gebruikt als adresetiket op enveloppen of op verpakkingen. Deze etiketten worden meestal door de eindgebruiker met behulp van printers of kopieerapparaten bedrukt. Voor duurzaam inkopen zijn witte zelfklevende papieren etiketten zonder bedrukking het belangrijkst omdat deze het meest door overheden worden ingekocht.
 +Zelfklevende memoblokjes maken tegenwoordig deel uit van de veel gebruikte artikelen in een kantooromgeving. Zelfklevende memoblokjes vertonen uit milieuoogpunt sterke overeenkomsten met etiketten. \\
 +**Kleurstoffen** \\
 +In memoblokjes en in mindere mate in etiketten worden kleurstoffen gebruikt. Daarom is in de criteria een aparte eis voor de ingezette kleurstoffen bij de productie van etiketten en memoblokjes opgenomen. Hierbij wordt aangesloten bij de voor opberg- en archiveringsmiddelen voorgestelde eis voor kleurstoffen. \\
 +**Zware Metalen** \\
 +In kleurstoffen,​ inkten en pigmenten kunnen milieuschadelijke zware metalen voorkomen. Daarom is een eis geformuleerd om het gebruik van zware metalen in deze stoffen aan banden te leggen. Het gaat om de zware metalen arseen, chroom (VI), lood, zink en koper. Hierbij wordt aangesloten bij de voor opberg- en archiveringsmiddelen voorgestelde eis voor zware metalen. \\
 +**Lijm en siliconen** \\
 +In de criteria is een eis opgenomen om het oplosmiddelgehalte in de toegepaste lijm en in het siliconenpapier (het papier waarop de etiketten geleverd worden) te beperken. Hoewel voor etiketten een ander soort lijm wordt toegepast dan voor memoblokjes (etiketten moeten vast blijven zitten terwijl memoblokjes juist eenvoudig te verwijderen moeten zijn), kan aan de oplosmiddelen in de lijmen dezelfde eis worden gesteld. Het organisch oplosmiddelgehalte van de gebruikte lijm en siliconenpapier / ‘release coatings’ is in de criteria begrensd tot ≤ 0,1 % (w/w). Emissies naar water en lucht worden hiermee beperkt.\\
 +**Bleking van papiervezels** \\
 +Bij het bleken van de papiervezels mag geen elementair chloor (chloorgas) gebruikt worden. Dit is in de criteria als eis opgenomen. Elementair chloorarme bleking (ECF) is wel toegestaan. Emissies naar water en lucht worden hiermee beperkt. \\
 +**Gerecycled papier** \\
 +Het gebruik van gerecyclede papiervezels in etiketten en memoblokjes levert duurzaamheidwinst op. Het inzetten van gerecyclede papiervezels als grondstof voor etiketten en memoblokjes is echter nog weinig gangbaar in de branche. Daarbij is niet zeker of alle (bedrukkings-)apparatuur in staat is om te werken met etiketten op basis van gerecyclede papiervezels. Om deze reden is besloten om het gebruik van gerecyclede papiervezels in etiketten en memoblokjes niet als eis in de criteria op te nemen, maar vrijblijvender terug te laten komen als gunningscriterium. \\
 +=== 2.2.3 Schrijfgerei ===
 +
 +De productgroep schrijfgerei omvat schrijfartikelen als balpennen, vulpennen, rollers, fineliners, schrijf- en vulpotloden (grafietpotloden),​ markers (tekst- of accentueermarkers,​ universeelmarkers,​ white board markers, permanent markers). \\
 +**PVC** \\
 +Bij de productie van schrijfgerei wordt in sommige gevallen polyvinylchloride (PVC) gebruikt. Het beleid t.a.v. PVC is gericht op het zo veel mogelijk terugdringen van het gebruik van PVC wanneer er geen mogelijkheden tot hergebruik en recycling bestaan. Omdat er voor PVC kantoorartikelen geen inzamel- en recyclingssysteem bestaat (en het niet in de lijn der verwachting ligt dat er binnenkort een dergelijk systeem zal worden opgezet) en er veel alternatieven zijn voor het gebruik van PVC, zal de overheid geen PVC kantoorartikelen inkopen. Mocht een dergelijk systeem in de toekomst worden opgezet, dan kan dat aanleiding zijn de criteria op dit punt te herzien. \\
 +**R-zinnen** \\
 +Het gebruik van kleurstoffen en andere additieven die zijn gekwalificeerd als gevaarlijk voor gezondheid en milieu, kan worden begrensd. Hiermee worden schadelijke emissies naar water en lucht beperkt. Deze stoffen worden in de criteria uitgesloten door het verbieden van het gebruik van bepaalde R-zinnen.. \\
 +**Zware metalen** \\
 +In de kunststofhouders van schrijfgerei kunnen milieuschadelijke zware metalen voorkomen.. Daarom is een eis geformuleerd om het gebruik van zware metalen in de grondstof van kunststofhouders te beperken. Het gaat om de zware metalen chroom, koper, lood en zink. \\
 +**Inkt** \\
 +Ook op het gebied van de toegepaste inkt in schrijfgerei valt milieuwinst te behalen. In de criteria wordt voorgeschreven dat de toegepaste inkt van vulpennen, fineliners en rollers op waterbasis moet zijn. Hierdoor worden organische oplosmiddelen in de inkt uitgesloten. Op dit moment zijn permanent markers op waterbasis nog slechts beperkt beschikbaar. Balpennen met inkt op waterbasis zijn in het geheel niet beschikbaar. Hierom worden permanent markers en balpennen uitgesloten van deze eis. \\
 +**Overige milieuaspecten van schrijfgerei** \\
 +In de duurzaamheidsstudie is onderzocht in hoeverre het voorschrijven van navulbaar schrijfgerei wenselijk is. Ook is onderzocht in hoeverre het hout van potloden van duurzame herkomst moet zijn en in hoeverre het aanbrengen van coatings op potloden in de criteria uitgesloten kan worden. Gezien de beperkte milieu-impact van deze aspecten en de wens om de hoeveelheid criteria beperkt te houden, is besloten deze aspecten niet in criteria terug te laten komen. \\
 +=== 2.2.4 Overige milieuaspecten binnen de productgroep Kantoorartikelen ===
 +
 +**Verpakkingen**
 +Sinds januari 2006 is er in Nederland een volledige producentenverantwoordelijkheid voor verpakkingen ingevoerd. In het Besluit beheer Verpakkingen,​ Papier en Karton is geregeld dat bedrijven zelf moeten betalen om hun afgedankte verpakkingen op te laten halen en te recyclen. Bedrijven hebben er dus zelf belang bij om hun producten zo efficiënt mogelijk te verpakken. Om deze reden is er geen criterium opgesteld om de hoeveelheid verpakkingsmateriaal te beperken. \\
 +**Afvalbeheer** \\
 +Afvalbeheer heeft een stevige plaats binnen de algemene milieuregels (het ‘Activiteitenbesluit’) waaraan inrichtingen zoals distributeurs van kantoorartikelen in Nederland moeten voldoen. Om deze reden is er geen criterium rond afvalbeheer geformuleerd. \\
 +**Transport**
 +Hoewel het reduceren van transportbewegingen van kantoorartikelen een relevant milieuaspect vormt, is het op basis van aanbestedingsregelgeving niet mogelijk om eisen te stellen aan transportafstanden. \\
 +**Milieumanagementsysteem** \\ 
 +De mogelijkheden rond het voorschrijven van een milieumanagementsysteem bij de producent van kantoorartikelen zijn niet onderzocht. Doorgaans koopt de overheid niet rechtstreeks in bij een producent van kantoorartikelen,​ maar bij een distributeur. Bij herziening van de criteria kunnen de mogelijkheden tot het voorschrijven van een milieumanagementsysteem bij de producent worden meegenomen.\\
 +**Mogelijkheden tot ‘weging’ van duurzaamheid** \\
 +Tijdens de consultatie is kritiek geuit op het feit dat de criteria vooral bestaan uit minimale eisen. Een afweging ‘groen-groener-groenst’ valt op basis van de criteria nauwelijks te maken. Bij herziening van de criteria zal dit punt mee worden genomen, bijvoorbeeld door het toevoegen van meer gunningscriteria.\\
 +**Cradle-to-Cradle** \\
 +Het ‘Triple-P’ concept (People, Planet, Profit) is een breed en richtinggevend denkkader voor de duurzame ontwikkeling in de samenleving. Recent is er bovendien veel aandacht ontstaan voor het ‘Cradle-to-Cradle’ concept. Dit concept zet een uitdagend toekomstbeeld neer, namelijk een menselijke samenleving die een positieve invloed heeft op het ecosysteem. Het accent verschuift daarbij van eco-efficiënt (minimaliseren van het ongewenste) naar ecoeffectief (optimaliseren van wenselijke). Producten en productiesystemen worden zodanig ontworpen dat ze een nuttige functie vervullen, ook na afloop van het gebruik. Kortom een duurzame kringloopsamenleving waarin materialen telkens hoogwaardig terugkeren in de technosfeer of biosfeer. Een dergelijke benadering daagt uit tot creativiteit en innovatie. Via Duurzaam Inkopen wil de overheid ontwikkelingen die toewerken naar deze duurzame kringloopsamenleving stimuleren. Meer informatie over hoe de overheid via Duurzaam Inkopen het Cradle-to-Cradle-concept kan stimuleren staat in de brochure die te downloaden is op de website van PIANOo. \\
 +=== 2.2.5 Sociale aspecten ===
 +
 +Duurzaamheid kent naast milieu ook een sociale invalshoek. Voor Duurzaam Inkopen is het sociale aspect uitgewerkt in enkele generieke instrumenten en daarom niet in dit productgroepspecifieke document opgenomen, zie de website van PIANOo. De afspraken over toepassing van deze instrumenten verschillen per overheidssector.
 +  * Voor de bevordering van internationale arbeidsnormen en mensenrechten in de internationale productieketen zijn sociale voorwaarden opgesteld bedoeld voor toepassing bij aanbestedingen boven de Europese drempelwaarden.
 +  * Voor de bevordering van de arbeidsparticipatie van mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt (Social Return) zijn handvatten opgesteld.
 +  * Verantwoordelijk marktgedrag kan worden bevorderd door als overheden en marktpartijen ieder voor zich de goede intenties vast te leggen. Voor de schoonmaakbranche is hiervoor medio 2011 een code ontwikkeld, die als inspiratiebron kan dienen en waarvoor verbreding naar andere sectoren wordt onderzocht.
 +Er zijn nog andere sociale elementen denkbaar binnen Duurzaam Inkopen. Daarvoor zijn momenteel geen landelijke instrumenten beschikbaar.\\
 +===== 3 Duurzaamheid in het inkoopproces =====
 +
 +De criteria in dit document zijn verdeeld over de verschillende stappen in het inkoopproces. Meer informatie over de stappen in het inkoopproces en de manier waarop duurzaamheid daarin kan worden meegenomen, vindt u op de website van PIANOo. Het is aan te bevelen deze informatie te bekijken voordat u met de criteria voor deze productgroep aan de slag gaat. \\
 +==== 3.1 Voorbereidingsfase (aandachtspunten) ====
 +
 +Elke inkoop of aanbesteding begint met het inventariseren van de behoefte van de (interne) klant. Duurzaamheid kan in deze fase meegenomen worden door te onderzoeken of de aanschaf noodzakelijk is en of er een duurzamere oplossing is voor de inkoopbehoefte. Voor de inkoop van de productgroep Kantoorartikelen is het volgende aandachtspunt geformuleerd:​ \\
 +**Besparing** \\
 +De inkoop van kantoorartikelen kan worden verminderd door besparing. Besparing kan worden gerealiseerd door de administratieve aspecten van een bedrijfsproces anders in te richten. Zo kan het gebruik van ordners en ringbanden worden beperkt door digitale archivering,​ voorzover dit in de praktijk mogelijk is. (NB: wellicht volstaat niet in alle gevallen digitale archivering en is bijvoorbeeld om juridische redenen een ‘papieren’ administratie vereist). Op etiketten kan bijvoorbeeld worden bespaard door digitale verzending van stukken. Het is niet aantoonbaar dat in de praktijk een toenemende digitalisering leidt tot een vermindering van de behoefte aan kantoorartikelen. \\
 +==== 3.2 Specificatiefase (criteria) ====
 +
 +In de specificatiefase wordt de behoefte van de (interne) klant vertaald in een aanbestedingsdocument. In deze fase worden geformuleerd:​
 +  * Criteria voor de kwalificatie van leveranciers. Dit kunnen uitsluitingsgronden en geschiktheidseisen zijn, ofwel eisen aan de leverancier en in een niet-openbare aanbesteding eventueel ook selectiecriteria,​ ofwel wensen ten aanzien van de leverancier.
 +  * Een beschrijving van de minimumeisen die ten aanzien van levering, dienst of werk gesteld worden (het Programma van Eisen).
 +  * Gunningscriteria,​ ofwel wensen voor levering, dienst of werk. Deze zijn alleen van toepassing als gekozen wordt voor het gunnen op Economisch Meest Voordelige Inschrijving.
 +  * Het contract met daarin contractbepalingen. \\
 +De criteria in dit document zijn opgesteld om de inkoper te ondersteunen bij het duurzaam inkopen van Kantoorartikelen. De criteria zijn juridisch getoetst. Elke inkoop en aanbesteding is echter maatwerk. Het opstellen van een aanbestedingsdocument blijft dan ook de verantwoordelijkheid van de inkoper.
 +==== 3.2.1 Kwalificatie van leveranciers ====
 +
 +Voor deze specifieke productgroep zijn geen criteria geformuleerd voor de kwalificatie van leveranciers.